Khi nào nên bổ sung vi sinh đường ruột cho tôm?

Đừng đợi tôm ruột xấu mới nghĩ tới men đường ruột

Nuôi tôm lâu sẽ thấy, đường ruột tôm không tự nhiên mà xấu ngay một ngày. Trước khi phân trắng nổi lên, trước khi tôm bỏ ăn, thường đã có dấu hiệu từ sớm: tôm bắt mồi chậm hơn, ruột không đầy đều, phân mềm, sàn ăn dơ hơn, nước ao bắt đầu nặng.

Nhiều bà con chỉ bổ sung vi sinh đường ruột khi tôm đã phân trắng, ruột rỗng, ăn yếu rõ. Lúc đó vẫn dùng được, nhưng hiệu quả sẽ chậm hơn, vì mình đang xử lý khi tôm đã suy.

Dùng men ruột đúng nhất là dùng theo thời điểm. Khi tôm bước vào giai đoạn ăn mạnh, sau mưa, sau stress, sau khi xử lý môi trường hoặc khi mới thấy ruột yếu nhẹ, bổ sung sớm sẽ giúp tôm ổn hơn và giảm rủi ro kéo dài.

Nói đơn giản: đường ruột tôm giống như cái máy tiêu hóa. Máy còn chạy tốt thì mình bảo dưỡng nhẹ. Đợi máy khựng rồi mới sửa thì tốn công, tốn tiền và dễ hụt nhịp tăng trưởng.

Bà con muốn hiểu rõ nhóm này hoạt động ra sao có thể xem thêm bài chăm lại hệ ruột cho tôm bằng vi sinh.

Vi sinh đường ruột giúp gì cho tôm?

Vi sinh đường ruột là nhóm có lợi được đưa vào qua thức ăn, mục tiêu chính là hỗ trợ hệ tiêu hóa của tôm. Nhóm này không dùng để làm sạch nước ao, cũng không phải chất xử lý đáy. Nó làm việc chủ yếu bên trong ruột tôm.

Khi dùng đúng, vi sinh đường ruột giúp:

• Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh trong ruột.
• Giúp tôm tiêu hóa thức ăn tốt hơn.
• Hạn chế phân lỏng, phân nhớt, phân trắng nhẹ.
• Giúp ruột đầy và đều hơn.
• Hỗ trợ tôm bắt mồi lại sau stress.
• Giảm áp lực tiêu hóa khi tôm ăn mạnh.
• Góp phần giảm thức ăn dư do tôm tiêu hóa kém.

Nếu kết hợp thêm enzyme tiêu hóa đúng cách, thức ăn được phân giải tốt hơn, tôm hấp thu đạm ổn hơn, từ đó giảm tình trạng ăn nhiều nhưng lớn chậm, phân xấu, đáy nhanh dơ.

Nhưng cần nói rõ: men đường ruột không thay thế quản lý nước, oxy, đáy ao và thức ăn. Ao khí độc cao, đáy hôi, tôm stress liên tục thì đường ruột khó ổn bền.

Xem thêm: khi nào cần bổ sung men đường ruột cho tôm post

Thời điểm 1: Khi tôm bắt đầu ăn mạnh

Đây là thời điểm rất nên bổ sung. Từ khoảng sau giai đoạn tôm quen ao, bắt đầu tăng cữ ăn nhanh, đường ruột phải làm việc nhiều hơn. Nếu tăng thức ăn mạnh mà ruột tôm không theo kịp, tôm dễ phân mềm, ruột không đầy, sàn ăn dơ và nước ao nhanh nặng.

Dấu hiệu nên chú ý:

• Tôm ăn tăng nhanh qua từng ngày.
• Lượng cám mỗi cữ bắt đầu lớn.
• Phân tôm nhiều hơn.
• Sàn ăn có lúc sạch, lúc dư.
• Ruột tôm không đồng đều giữa các mẫu soi.

Giai đoạn này bổ sung men ruột định kỳ giúp tôm tiêu hóa ổn hơn, nhất là ao mật độ cao, ao bạt, ao cho ăn nhiều cữ trong ngày.

Không nên đợi tới khi tôm phân trắng mới trộn. Phòng sớm thường nhẹ tiền hơn chữa.

Thời điểm 2: Khi thấy ruột tôm không đầy hoặc đứt khúc

Soi tôm là việc rất đáng làm. Đừng chỉ nhìn tôm ăn trên sàn. Có những ao tôm vẫn bắt mồi, nhưng soi lên ruột không đầy, đoạn có đoạn không. Đây là dấu hiệu đường ruột đang yếu.

Khi thấy:

• Ruột đứt khúc.
• Ruột không đầy từ đầu tới đuôi.
• Ruột lúc có thức ăn, lúc rỗng.
• Tôm ăn chậm hơn bình thường.
• Phân tôm mềm, dễ đứt.

Thì nên bổ sung men đường ruột sớm, đồng thời rà lại lượng thức ăn. Tôm ruột yếu mà vẫn ép cám thì phân càng xấu, đáy càng nhanh dơ.

Nếu tình trạng ruột đứt khúc đi kèm ăn yếu, có thể đọc thêm bài xử lý tôm ăn yếu và ruột không đều.

Thời điểm 3: Sau mưa lớn hoặc thời tiết thay đổi mạnh

Sau mưa, ao thường biến động pH, kiềm, nhiệt độ, độ mặn và oxy. Tôm bị stress thì đường ruột cũng yếu theo. Nhiều ao sau mưa 1–2 ngày bắt đầu thấy tôm ăn chậm, phân mềm, ruột không đầy.

Lúc này không nên vội ép tôm ăn lại bằng cách tăng cám mạnh. Cần ổn định ao trước, sau đó mới bổ sung men ruột để tôm hồi sức ăn.

Hướng làm ngoài ao:

• Kiểm tra pH, kiềm, oxy.
• Chạy quạt tốt từ chiều tới sáng.
• Giảm nhẹ thức ăn nếu tôm ăn yếu.
• Đợi ao bớt sốc rồi trộn men ruột vào cữ tôm ăn tốt.
• Theo dõi phân và ruột trong 2–3 ngày.

Men ruột dùng sau mưa có giá trị hỗ trợ phục hồi, nhưng không thay thế việc ổn định môi trường.

Thời điểm 4: Sau khi xử lý nước hoặc dùng hóa chất

Sau khi diệt khuẩn, cắt tảo, xử lý đáy hoặc dùng hóa chất mạnh, tôm thường bị ảnh hưởng sức ăn. Có ao tôm không chết, nhưng ăn chậm, đường ruột rỗng hơn, phân xấu vài ngày sau đó.

Trường hợp này nên bổ sung men đường ruột khi:

• Tôm bắt đầu ăn lại.
• Ao đã ổn oxy.
• Không còn sốc môi trường rõ.
• Không trộn chung với hóa chất gây ảnh hưởng men.
• Thức ăn được giảm vừa phải theo sức ăn thật.

Không nên trộn men vào thức ăn khi tôm đang bỏ ăn nặng. Tôm không ăn thì men không vào được ruột, thức ăn dư lại làm đáy dơ thêm.

Thời điểm 5: Khi tôm mới bị phân lỏng, phân nhớt, phân trắng nhẹ

Phân trắng nên xử lý từ lúc mới chớm. Khi mới thấy phân lỏng, phân nhớt hoặc vài sợi phân trắng lác đác ở cuối gió, tôm còn ăn, ruột chưa rỗng nhiều thì dùng men ruột sẽ có cơ hội hiệu quả hơn.

Lúc này nên làm đồng bộ:

• Giảm thức ăn 10–30% tùy mức độ.
• Trộn men đường ruột hoặc enzyme tiêu hóa.
• Kiểm tra gan tụy và ruột.
• Kiểm tra nước, đáy, NH3, NO2.
• Tăng oxy về chiều và đêm.

Nếu phân trắng đi kèm đáy hôi, nước nhớt, bọt dai, khí độc tăng thì phải xử lý môi trường song song. Chỉ chăm ruột sẽ không đủ.

Bà con có thể xem kỹ hơn ở bài xử lý phân trắng khi tôm còn bắt mồi.

Thời điểm 6: Khi tôm chuẩn bị hoặc vừa qua giai đoạn lột xác mạnh

Giai đoạn lột xác, tôm nhạy cảm hơn với môi trường. Nếu thiếu khoáng, oxy thấp, pH dao động hoặc đáy dơ, tôm dễ stress và ăn yếu. Sau lột, tôm cần hồi sức, bắt mồi lại và tiêu hóa ổn.

Trong giai đoạn này, men đường ruột có thể hỗ trợ tôm lấy lại sức ăn tốt hơn, nhất là khi tôm ăn chưa đều.

Nhưng cần lưu ý: lúc tôm đang lột rộ, yếu vỏ, nổi đầu hoặc sốc môi trường thì không nên ép ăn nhiều. Cần ổn định khoáng, oxy và nước trước. Men ruột nên dùng vào cữ tôm bắt mồi ổn hơn.

Thời điểm 7: Khi ao mật độ cao, lượng thức ăn lớn

Ao mật độ càng cao, áp lực lên đường ruột càng lớn. Tôm ăn nhiều, thải nhiều, nước và đáy cũng chịu tải mạnh hơn. Nếu tiêu hóa kém, thức ăn không hấp thu hết sẽ đi ra phân, làm đáy càng nhanh dơ.

Với ao mật độ cao, nên có lịch bổ sung men ruột định kỳ. Không nhất thiết ngày nào cũng trộn, nhưng phải theo dõi ruột, phân và sức ăn để điều chỉnh.

Nên để ý:

• Sàn ăn có sạch đúng thời gian không.
• Phân tôm có chắc không.
• Ruột có đầy đều không.
• Tôm có tăng trưởng đều không.
• FCR có dấu hiệu tăng không.
• Đáy có nhanh dơ hơn bình thường không.

Đường ruột yếu không chỉ làm tôm chậm lớn, mà còn kéo theo môi trường ao xấu vì lượng phân thải và thức ăn dư tăng lên.

Xem thêm 7 sai lầm khi dùng men đường ruột cho tôm cần tránh

Khi nào chưa nên bổ sung men ruột?

Không phải lúc nào trộn men cũng tốt. Có những thời điểm nên xử lý vấn đề khác trước.

Tôm đang bỏ ăn nặng

Tôm không ăn thì men không vào ruột. Lúc này phải tìm nguyên nhân bỏ ăn: oxy thấp, khí độc, bệnh, sốc môi trường, tảo tàn, đáy hôi hay thức ăn có vấn đề.

Ao đang thiếu oxy

Oxy thấp làm tôm stress và giảm ăn. Trộn men lúc này hiệu quả thấp, thức ăn dễ dư. Phải chạy quạt và ổn định oxy trước.

Khí độc đang cao

NH3, NO2, H2S cao làm tôm yếu và đường ruột suy. Nếu không xử lý khí độc, men ruột chỉ hỗ trợ được phần nhỏ.

Vừa trộn nhiều loại thuốc hoặc hóa chất

Không nên trộn men chung bừa bãi với thuốc, hóa chất, sát khuẩn hoặc chất có tính oxy hóa mạnh. Làm vậy dễ giảm hiệu quả men và khó đánh giá phản ứng của tôm.

Tôm đang ăn quá yếu sau sốc

Nếu tôm mới qua sốc, nên cho ăn nhẹ lại trước. Khi thấy tôm bắt mồi ổn hơn thì mới trộn men vào cữ phù hợp.

Nên bổ sung men ruột theo chu kỳ thế nào?

Chu kỳ dùng phụ thuộc vào giai đoạn tôm, mật độ, sức ăn, tình trạng phân và chất lượng ao. Không có một lịch cố định đúng cho mọi ao.

Có thể tham khảo theo hướng thực tế:

Giai đoạn đầu vụ

Mục tiêu là giúp tôm quen thức ăn, ổn định đường ruột sớm. Dùng nhẹ theo lịch, không cần quá dày nếu tôm ăn tốt, nước ổn.

Giai đoạn giữa vụ

Đây là giai đoạn rất quan trọng vì lượng thức ăn tăng nhanh. Nên bổ sung định kỳ và theo dõi ruột thường xuyên. Nếu ruột không đều, phân mềm, tôm ăn chậm thì tăng hỗ trợ trong vài ngày.

Giai đoạn cuối vụ

Áp lực thức ăn, đáy và khí độc cao hơn. Tôm dễ yếu ruột nếu môi trường dao động. Nên duy trì men ruột hợp lý, đồng thời quản lý nước và đáy chặt hơn.

Điểm mấu chốt là không dùng theo cảm tính. Hãy nhìn tôm ăn, ruột, phân, sàn ăn và môi trường ao để quyết định.

Cách bổ sung để men ruột phát huy tốt hơn

Muốn men ruột có hiệu quả, cách trộn rất quan trọng. Men phải bám được vào viên thức ăn và tôm phải ăn vào được.

Nên làm:

• Trộn lượng thức ăn vừa đủ một cữ.
• Không trộn sẵn cho cả ngày.
• Có thể áo dầu hoặc chất bám phù hợp.
• Không để thức ăn trộn men ngoài nắng lâu.
• Không dùng thau dính hóa chất sát khuẩn.
• Chọn cữ tôm bắt mồi tốt.
• Giảm thức ăn nếu tôm đang yếu ruột.

Bài hướng dẫn chi tiết có thể xem tại trộn men vào thức ăn sao cho ít thất thoát.

Theo dõi thế nào để biết dùng có hiệu quả?

Sau khi bổ sung men ruột, nên theo dõi ít nhất 2–3 ngày. Đừng chỉ trộn một cữ rồi kết luận.

Cần quan sát:

• Tôm ăn có đều hơn không.
• Ruột có đầy hơn không.
• Phân có chắc lại không.
• Phân trắng, phân nhớt có giảm không.
• Sàn ăn có sạch hơn không.
• Tôm có bơi khỏe hơn không.
• Size đàn có đều hơn theo thời gian không.

Nếu dùng đúng mà không thấy cải thiện, phải kiểm tra lại môi trường ao, gan tụy, khí độc, chất lượng thức ăn hoặc mầm bệnh. Đường ruột yếu thường là kết quả của nhiều yếu tố, không phải chỉ do thiếu men.

Ví dụ thực tế ngoài ao

Một ao 3.000 m², tôm 32 ngày. Tôm bắt đầu ăn mạnh, lượng cám tăng nhanh trong 5 ngày liên tiếp. Người nuôi thấy sàn ăn có cữ sạch nhanh, có cữ dư nhẹ. Soi tôm thì ruột không đầy đều, phân hơi mềm nhưng chưa có phân trắng nổi.

Trường hợp này chưa nặng, nhưng là thời điểm nên bổ sung men ruột.

Hướng xử lý:

• Giữ lượng thức ăn ổn lại, không tăng cám quá nhanh.
• Trộn men đường ruột vào cữ tôm ăn tốt.
• Có thể kết hợp enzyme tiêu hóa nếu tôm tiêu hóa kém.
• Theo dõi ruột và phân trong 2–3 ngày.
• Kiểm tra nước, bọt, đáy để tránh hữu cơ tăng.

Nếu làm sớm, thường tôm ăn đều hơn, phân chắc hơn, ruột đầy hơn. Còn nếu bỏ qua, vài ngày sau có thể chuyển sang phân lỏng, phân trắng, ăn yếu và đáy dơ nhanh.

Kết luận

Nên bổ sung vi sinh đường ruột cho tôm trước khi đường ruột xấu nặng. Thời điểm tốt nhất là khi tôm bắt đầu ăn mạnh, sau mưa, sau stress, sau xử lý môi trường, khi ruột mới đứt khúc nhẹ hoặc khi phân bắt đầu mềm.

Cần nhớ:

• Men ruột dùng để hỗ trợ tiêu hóa và cân bằng hệ ruột.
• Tôm còn ăn thì bổ sung sẽ hiệu quả hơn.
• Ruột yếu phải giảm áp lực thức ăn.
• Ao xấu, khí độc cao thì phải xử lý môi trường song song.
• Không trộn men bừa bãi với hóa chất.
• Theo dõi ruột, phân, sàn ăn và sức ăn trong vài ngày.

Làm đúng thời điểm thì men ruột không phải chi phí dư. Nó là phần giúp tôm ăn chắc hơn, tiêu hóa tốt hơn và giảm rủi ro phân trắng, ruột yếu trong vụ nuôi.

Khi nào nên bổ sung vi sinh đường ruột cho tôm. Cần chọn nhóm men ruột hoặc enzyme tiêu hóa phù hợp theo giai đoạn tôm? Liên hệ Ngọc Gia Phát để được tư vấn vi sinh đường ruột cho tôm theo tình trạng thực tế ao nuôi.

Bài liên quan

• Chăm lại hệ ruột cho tôm bằng vi sinh
• Xử lý phân trắng khi tôm còn bắt mồi
• Trộn men vào thức ăn sao cho ít thất thoát