Cách trộn vi sinh đường ruột vào thức ăn cho tôm đúng kỹ thuật

Trộn men cho tôm ăn tưởng dễ, nhưng làm sai là mất tác dụng

Ngoài ao, nhiều bà con có dùng vi sinh đường ruột cho tôm, nhưng hiệu quả không đều. Có ao trộn vài ngày thấy phân đẹp hơn, tôm ăn lại ổn. Có ao trộn hoài mà ruột vẫn đứt khúc, phân vẫn lỏng, tôm vẫn ăn chậm.

Không phải lúc nào sản phẩm kém. Rất nhiều trường hợp là do cách trộn chưa đúng.

Men đường ruột muốn phát huy thì phải vào được ruột tôm. Nếu trộn không đều, không áo bám, để thức ăn quá lâu, cho ăn lúc tôm đang yếu hoặc ao đang thiếu oxy, men chưa kịp vào ruột đã rã ra nước thì hiệu quả sẽ giảm nhiều.

Nói đơn giản: vi sinh đường ruột không phải cứ đổ vào thức ăn là xong. Phải trộn đúng cách, đúng cữ, đúng lúc tôm còn bắt mồi.

Bà con muốn hiểu nền tảng nhóm men này dùng để làm gì có thể xem thêm bài chăm lại hệ ruột cho tôm bằng vi sinh.

Vì sao phải trộn vi sinh đường ruột qua thức ăn?

Vi sinh đường ruột làm việc chủ yếu bên trong đường ruột tôm. Muốn vào được ruột thì đường đi hợp lý nhất là bám lên viên thức ăn để tôm ăn vào.

Khi dùng đúng, nhóm này hỗ trợ:

• Cân bằng hệ vi sinh trong ruột.
• Hỗ trợ tiêu hóa thức ăn.
• Giúp phân tôm chắc hơn.
• Giảm tình trạng ruột yếu, ruột đứt khúc.
• Hỗ trợ tôm ăn đều hơn sau stress.
• Giảm áp lực tiêu hóa khi tôm ăn mạnh.
• Hạn chế phân lỏng, phân nhớt, phân trắng ở giai đoạn mới chớm.

Tạt men đường ruột trực tiếp xuống ao thường không đúng mục tiêu. Men có thể tan ra nước, bị hao hụt, không vào được ruột tôm với lượng cần thiết. Vì vậy, nhóm dùng cho đường ruột nên được trộn vào thức ăn theo đúng kỹ thuật.

Khi nào nên trộn vi sinh đường ruột cho tôm ăn?

1. Khi tôm bắt đầu ăn mạnh

Từ giai đoạn tôm ăn tăng nhanh, đường ruột phải làm việc nhiều hơn. Nếu chỉ lo tăng cám mà không hỗ trợ tiêu hóa, tôm dễ bị phân lỏng, ruột không đều, phân xấu làm đáy nhanh dơ.

Giai đoạn này nên bổ sung men đường ruột định kỳ để giúp tôm tiêu hóa ổn hơn, nhất là với ao mật độ cao.

2. Khi thấy ruột tôm không đầy

Soi tôm thấy ruột đứt khúc, ruột lúc đầy lúc rỗng, tôm ăn không đều thì nên kiểm tra lại cữ ăn và hỗ trợ đường ruột sớm.

Đừng đợi phân trắng nổi đầy ao mới trộn. Khi mới có dấu hiệu ruột yếu, xử lý thường nhẹ hơn nhiều.

3. Khi tôm bị phân lỏng, phân nhớt, phân trắng nhẹ

Nếu tôm còn ăn, phân trắng mới xuất hiện lác đác, đường ruột chưa rỗng nặng thì trộn vi sinh đường ruột kết hợp giảm thức ăn là hướng xử lý hợp lý.

Trường hợp phân trắng đã nặng, tôm bỏ ăn, ao có khí độc hoặc đáy hôi thì phải xử lý tổng hợp. Có thể xem thêm bài xử lý phân trắng khi tôm còn bắt mồi để tránh chỉ chăm ruột mà bỏ quên môi trường.

4. Sau mưa, sau sốc môi trường

Sau mưa lớn, sau tảo tàn, sau khi xử lý nước hoặc sau giai đoạn tôm stress, sức ăn thường giảm, ruột yếu hơn. Đây là lúc nên hỗ trợ tiêu hóa để tôm bắt mồi lại đều.

Nhưng phải nhớ: nếu tôm đang nổi đầu, oxy thấp, nước sốc nặng thì chưa nên ép ăn nhiều. Phải ổn định ao trước rồi mới trộn men cho ăn.

Chuẩn bị trước khi trộn

Trước khi trộn men vào thức ăn, cần chuẩn bị gọn và sạch. Làm cẩu thả thì men bám không đều, thức ăn dễ rã, tôm ăn không hết.

Cần chuẩn bị:

• Lượng thức ăn vừa đủ cho một cữ.
• Vi sinh đường ruột hoặc men tiêu hóa theo liều hướng dẫn.
• Chất áo bám như dầu mực, dầu cá hoặc chất kết dính phù hợp.
• Xô hoặc thau sạch, khô.
• Dụng cụ trộn riêng, không dính hóa chất sát khuẩn.
• Nước sạch hoặc nước ao đã lọc nếu sản phẩm cần làm ẩm nhẹ.

Không nên dùng thau vừa pha hóa chất, thuốc tím, sát khuẩn hoặc chất xử lý nước để trộn thức ăn. Vi sinh là con sống, gặp dư lượng hóa chất mạnh thì hao hụt rất nhanh.

Cách trộn vi sinh đường ruột vào thức ăn đúng kỹ thuật

Bước 1: Lấy đúng lượng thức ăn cho một cữ

Chỉ nên trộn lượng thức ăn tôm ăn hết trong một cữ. Không nên trộn sẵn cho cả ngày rồi để đó.

Thức ăn đã trộn men nếu để lâu, gặp nắng, ẩm hoặc bảo quản không đúng sẽ giảm chất lượng. Viên thức ăn cũng dễ mềm, dễ rã, khi xuống nước men thất thoát nhiều.

Nguyên tắc ngoài ao là: cữ nào trộn cữ đó, tôm ăn tới đâu làm tới đó.

Bước 2: Hòa men với lượng nước vừa đủ nếu cần

Một số loại men có thể trộn khô, một số loại cần làm ẩm nhẹ để bám đều hơn. Nếu cần hòa, chỉ dùng lượng nước vừa đủ để làm ẩm bề mặt thức ăn, không làm viên cám bị nhão.

Không nên đổ quá nhiều nước. Cám mềm quá sẽ dễ rã khi xuống ao, tôm chưa kịp ăn thì men đã tan ra nước.

Làm đúng là viên thức ăn hơi ẩm, men bám đều, nhưng viên vẫn giữ được độ chắc.

Bước 3: Trộn đều với thức ăn

Cho thức ăn vào thau sạch, rải men đều rồi đảo từ từ. Không đổ men một cục vào một chỗ. Nếu trộn không đều, con ăn nhiều men, con ăn ít men, hiệu quả không đồng nhất.

Nên đảo theo nhiều lượt:

• Lượt đầu cho men phủ đều.
• Lượt sau đảo nhẹ để men bám vào viên.
• Không bóp mạnh làm vỡ viên thức ăn.
• Không trộn quá khô khiến men rơi xuống đáy thau.

Bước 4: Áo dầu hoặc chất bám

Đây là bước nhiều người bỏ qua. Áo dầu giúp men bám tốt hơn trên viên thức ăn, giảm thất thoát khi xuống nước.

Có thể dùng dầu mực, dầu cá hoặc chất bám phù hợp. Lượng dùng vừa phải, không làm thức ăn quá ướt hoặc quá bóng dầu.

Cách làm:

• Sau khi men đã phủ đều, cho chất áo bám vào.
• Đảo nhẹ tay cho bề mặt viên thức ăn được phủ đều.
• Để yên một thời gian ngắn cho men bám.
• Không phơi nắng.

Nếu không áo bám, men dễ rửa trôi khi thức ăn xuống nước, nhất là trong ao quạt mạnh hoặc tôm bắt mồi chậm.

Bước 5: Để ngấm vừa đủ, không để quá lâu

Sau khi trộn xong, nên để thức ăn ngấm khoảng thời gian ngắn rồi cho ăn. Không nên trộn xong để hàng giờ, nhất là ngoài trời nóng.

Thức ăn để lâu dễ bị ẩm, giảm mùi hấp dẫn, mềm viên và giảm hiệu quả men. Tôm ăn chậm hơn thì lại càng dư cám, làm đáy dơ thêm.

Bước 6: Cho ăn lúc tôm còn bắt mồi tốt

Men đường ruột chỉ hiệu quả khi tôm ăn vào. Vì vậy nên cho ăn vào cữ tôm bắt mồi tốt, thường là khi môi trường ổn, oxy đủ, tôm không bị sốc.

Không nên trộn men nhiều vào cữ tôm đang ăn yếu nhất trong ngày. Nếu tôm đang bỏ ăn, cần tìm nguyên nhân trước: oxy thấp, khí độc, mưa, tảo tàn, bệnh gan ruột hay đáy dơ.

Xem thêm: 7 sai lầm khi dùng men đường ruột cho tôm cần tránh

Có nên trộn chung với vitamin, khoáng, thuốc hoặc chất bổ không?

Không nên trộn quá nhiều thứ trong cùng một cữ nếu không có kỹ thuật theo dõi. Tôm đang yếu ruột cần thức ăn dễ tiêu, khẩu phần gọn và đúng mục tiêu.

Có thể có những trường hợp cần phối hợp men đường ruột với enzyme tiêu hóa, vitamin hoặc chất hỗ trợ gan ruột. Nhưng cần làm có chọn lọc, không phải thấy tôm yếu là cho tất cả vào một mẻ cám.

Tránh trộn chung bừa bãi với:

• Hóa chất sát khuẩn.
• Chất có tính oxy hóa mạnh.
• Kháng sinh không có chỉ định kỹ thuật.
• Quá nhiều chất bổ cùng lúc.
• Khoáng liều cao làm thức ăn kém bắt mùi.

Nếu đang xử lý bệnh hoặc dùng thuốc theo chỉ định, nên tách cữ hoặc hỏi kỹ thuật trước khi phối hợp.

Trộn men vào cữ nào là tốt?

Không có một cữ cố định cho mọi ao, nhưng nên chọn cữ tôm ăn ổn nhất. Ngoài thực tế, nhiều ao chọn cữ sáng hoặc cữ chiều tùy sức ăn và điều kiện oxy.

Có thể tham khảo:

• Tôm còn khỏe, ăn đều: trộn vào 1–2 cữ/ngày theo lịch.
• Tôm mới yếu ruột: chọn cữ tôm bắt mồi tốt nhất để men vào ruột được nhiều hơn.
• Sau mưa hoặc sau stress: đợi môi trường ổn rồi trộn, không ép ăn lúc tôm còn yếu.
• Tôm phân trắng nhẹ: giảm thức ăn trước, sau đó trộn men vào cữ tôm còn ăn tốt.

Điểm quan trọng là không trộn men vào cữ mà tôm bỏ ăn rõ. Tôm không ăn thì men không vào ruột, thức ăn lại dư xuống đáy.

Nên dùng bao lâu?

Nếu dùng để phòng, có thể bổ sung theo chu kỳ tùy giai đoạn nuôi, mật độ, sức ăn và tình trạng ruột. Nếu dùng khi tôm có dấu hiệu ruột yếu, nên theo dõi ít nhất 2–3 ngày để đánh giá.

Không nên vừa trộn một cữ đã kết luận có hiệu quả hay không. Đường ruột cần thời gian phục hồi.

Theo dõi qua:

• Tôm ăn có đều hơn không.
• Ruột có đầy hơn không.
• Phân có chắc hơn không.
• Phân trắng, phân nhớt có giảm không.
• Cỡ tôm có đều hơn không.
• Sàn ăn có sạch hơn không.

Bà con muốn chủ động hơn theo từng giai đoạn có thể xem bài lúc nào nên bổ sung men ruột cho tôm.

Những lỗi thường làm men mất tác dụng

1. Trộn xong để quá lâu

Thức ăn trộn men để lâu ngoài nắng hoặc nơi nóng ẩm sẽ giảm chất lượng. Viên cám mềm, mất mùi, tôm ăn kém hơn.

2. Không áo bám

Không áo dầu hoặc chất bám thì men dễ rửa trôi khi xuống nước. Nhất là ao quạt mạnh, cám trôi lâu, tôm bắt mồi chậm.

3. Trộn quá nhiều nước

Cám bị nhão, viên mềm, dễ tan. Tôm ăn không kịp, men và dinh dưỡng thất thoát ra nước.

4. Cho ăn quá nhiều khi tôm đang yếu ruột

Tôm đang ruột yếu mà ép ăn thì phân càng xấu. Phải giảm tải trước, rồi mới kéo lại từ từ.

5. Dùng thau dính hóa chất

Dụng cụ trộn còn dính sát khuẩn, vôi, thuốc tím hoặc hóa chất mạnh có thể làm giảm chất lượng men.

6. Trộn men nhưng không kiểm tra môi trường

Tôm ruột yếu có thể do đáy dơ, khí độc, oxy thấp. Nếu chỉ trộn men mà không xử lý ao thì ruột khó phục hồi bền.

7. Đổi sản phẩm liên tục

Mỗi loại men cần thời gian theo dõi. Đổi liên tục làm khó đánh giá hiệu quả, dễ rối quy trình và tốn chi phí.

Ví dụ thực tế ngoài ao

Một ao 3.000 m², tôm 35 ngày. Tôm ăn giảm nhẹ sau mưa, soi thấy ruột không đầy đều, phân hơi lỏng nhưng chưa nổi phân trắng nhiều. Nước còn tương đối ổn, bọt không quá dai, đáy chưa hôi nặng.

Trường hợp này có thể xử lý theo hướng:

• Giảm nhẹ 10–15% thức ăn trong 1 ngày.
• Chọn cữ tôm ăn tốt nhất để trộn men đường ruột.
• Trộn men đều với thức ăn, áo dầu vừa đủ.
• Không trộn dư cho nhiều cữ.
• Tăng quạt về chiều và đêm để giữ oxy ổn.
• Theo dõi phân và ruột trong 2–3 ngày.

Nếu tôm ăn lên lại, ruột đầy hơn, phân chắc hơn thì tăng thức ăn từ từ. Không nên thấy tôm ăn lại là tăng cám mạnh ngay, vì ruột vừa phục hồi rất dễ bị quá tải.

Khi nào trộn men chưa đủ, phải xử lý thêm ao?

Nếu thấy các dấu hiệu sau, không nên chỉ tập trung vào đường ruột:

• Nước có mùi hôi.
• Bọt quanh quạt lâu tan.
• Đáy có mùi tanh, mùi trứng thối.
• NH3, NO2 tăng.
• Tôm nổi đầu sáng sớm.
• Tôm tấp mé, đứng quạt.
• Phân trắng nhiều nhưng tôm ăn rất yếu.
• Sau tảo tàn hoặc mưa lớn, nước biến động mạnh.

Lúc này cần xử lý nước, đáy, oxy và thức ăn song song. Đường ruột chỉ là một phần trong cả hệ thống ao nuôi.

Xem thêm: FCR là gì trong nuôi tôm

Kết luận

Cách trộn vi sinh đường ruột vào thức ăn cho tôm không khó, nhưng phải làm đúng. Men phải bám được vào viên thức ăn, tôm phải ăn vào được, và ao phải đủ ổn để tôm tiêu hóa.

Cần nhớ mấy điểm chính:

• Chỉ trộn lượng thức ăn đủ cho một cữ.
• Dụng cụ trộn phải sạch, không dính hóa chất.
• Không dùng quá nhiều nước làm mềm viên cám.
• Nên áo dầu hoặc chất bám để hạn chế men bị rửa trôi.
• Không trộn xong để quá lâu.
• Chọn cữ tôm bắt mồi tốt.
• Nếu ao xấu, phải xử lý môi trường song song.
• Theo dõi phân, ruột và sức ăn ít nhất vài ngày.

Làm đúng kỹ thuật thì men đường ruột mới vào được con tôm và phát huy hiệu quả. Làm sai thì không những tốn tiền, mà còn dễ dư thức ăn, dơ đáy và làm ao nặng thêm.

Cần chọn nhóm men ruột hoặc enzyme tiêu hóa phù hợp cho từng giai đoạn nuôi? Liên hệ Ngọc Gia Phát để được tư vấn vi sinh đường ruột cho tôm theo tình trạng thực tế ao nuôi.

Bài liên quan

• Chăm lại hệ ruột cho tôm bằng vi sinh
• Xử lý phân trắng khi tôm còn bắt mồi
• Lúc nào nên bổ sung men ruột cho tôm